ILGA-Europe · Geslachtserkenning
Punten voor zelf-identificatie, blinde vlek voor sekse-gebaseerde rechten
De kaart geeft punten zodra geslachtserkenning enkel op de wens van de aanvrager berust, zonder toetsing. Een land kan alleen stijgen door zelf-ID; het kan niet stijgen door sekse-gebaseerde rechten van vrouwen te beschermen.
Naar aanleiding van het ILGA-Europe-materiaal: ILGA-Europe, Rainbow Map — categorie Legal Gender Recognition.
Binnen de categorie wettelijke geslachtserkenning (17,5% van het totaal) zijn de punten zo verdeeld dat ze precies één beleidsmodel belonen: zelf-identificatie zonder toetsing.
Wat punten oplevert
Volgens de criteria krijgt een land 2% wanneer geslachtserkenning „uitsluitend berust op de uitgesproken wens van de betrokkene” zonder betrokkenheid van een derde partij. Het afschaffen van een verplichte psychische beoordeling (depathologisering) levert nog eens 2% op; het schrappen van verplichte sterilisatie 1,7%. De richting is steeds dezelfde: hoe minder toetsing, hoe hoger de score.
Wat geen punten oplevert
De kaart kent geen enkel criterium voor het beschermen van op sekse gebaseerde voorzieningen — vrouwenopvang, sportcategorieën, medische statistiek, gevangenisplaatsing op sekse. Sterker: een land dat zelf-identificatie invoert kan tegelijk de feitelijke positie van vrouwen verzwakken, en stijgt op de kaart. Een land dat de afweging tussen genderidentiteit en sekse-gebaseerde rechten zorgvuldig wil maken, kan daarvoor nooit punten krijgen — alleen verliezen.
De ingebouwde spanning
Zelf-identificatie en sekse-gebaseerde rechten staan op gespannen voet: als de juridische categorie „vrouw” openstaat op enkel een verklaring, verliezen voorzieningen die op sekse berusten hun grond. De Rainbow Map lost die spanning niet op — ze verklaart één kant tot de norm en maakt de andere kant onzichtbaar. Zie ook statistiek en registratie en de Transgenderwet.
Bronnen
- ILGA-Europe, Rainbow Map — categorie Legal Gender Recognition (rainbowmap.ilga-europe.org), geraadpleegd 2026.
- ILGA-Europe, Rainbow Map — methodologie en puntenverdeling.