ILGA-Europe · Methodologie
De Rainbow Map is geen thermometer maar een lobby-instrument
Media noemen de Rainbow Map een objectieve graadmeter voor LHBTI-rechten. Maar de 76 criteria zijn door ILGA-Europe zelf opgesteld en meten of een land het door ILGA gewenste beleid heeft ingevoerd — niet of het beter gaat met burgers.
Naar aanleiding van het ILGA-Europe-materiaal: ILGA-Europe, Rainbow Map — About / methodology.
De Rainbow Map verschijnt elk jaar rond de Internationale Dag tegen Homofobie (IDAHOT) en wordt door kranten en politici aangehaald als een ranglijst die laat zien „hoe goed” een land scoort op LHBTI-rechten. Die framing is misleidend. De kaart meet niet hoe het mensen vergaat; ze meet of een land een vooraf vastgestelde lijst beleidsmaatregelen heeft ingevoerd.
Hoe de score werkt
ILGA-Europe beoordeelt 49 landen op 76 criteria, verdeeld over zeven categorieën die samen 100 punten vormen. De categorieën hebben verschillende gewichten: gelijkheid en non-discriminatie (23%), familie (17,5%), haatmisdrijven en haatzaaien (19%), wettelijke geslachtserkenning (17,5%), lichamelijke integriteit van intersekse personen (5%), ruimte voor het maatschappelijk middenveld (9%) en asiel (9%). Een land dat „100%” haalt heet „volledige gelijkheid”; 0% staat voor „grove schendingen”.
De criteria zijn niet onafhankelijk vastgesteld
Het beslissende punt staat in de eigen methodologie van ILGA-Europe: de criteria worden bepaald door de staf en het bestuur van ILGA-Europe, in overleg met de eigen leden-organisaties en nationale experts. Met andere woorden: de organisatie die de lijst opstelt, is dezelfde die ervoor lobbyt dat landen die maatregelen invoeren, en dezelfde die de scores vervolgens publiceert. Wie de meetlat maakt, bepaalt de uitkomst.
Beleid invoeren is niet hetzelfde als resultaat boeken
Een land klimt op de kaart door wettelijke zelf-identificatie in te voeren of medische toetsing te schrappen — ongeacht of dat betere uitkomsten oplevert voor de mensen om wie het gaat. De kaart bevat geen enkel criterium dat meet of zorg veiliger werd, of detransitie afnam, of dat vrouwen hun op sekse gebaseerde voorzieningen behielden. Een „lage score” betekent dus niet dat het slecht gaat met een minderheid; het betekent dat een land de beleidsvoorkeuren van ILGA-Europe niet heeft overgenomen. Zie ook de Nederlandse Transgenderwet en de internationale vergelijking.
Bronnen
- ILGA-Europe, Rainbow Map — About / methodology (rainbowmap.ilga-europe.org/about/), geraadpleegd 2026.
- ILGA-Europe, Rainbow Europe Map and Index, jaarlijkse editie.