Transgender Netwerk (TNN) · Zelf-identificatie
Zelf-identificatie als mensenrecht: TNN wist het verschil tussen sekse en genderidentiteit uit
TNN wil dat een wijziging van geslacht in de geboorteakte kan op een eigen verklaring, zonder deskundige, zonder leeftijdsgrens, en dat geslachtsregistratie helemaal verdwijnt. Daarmee vervangt zij de juridische categorie sekse stilzwijgend door een gevoel.
Naar aanleiding van het TNN-materiaal: Transgender Netwerk Nederland — Onze standpunten.
Wat TNN beweert
Transgender Netwerk Nederland stelt: "Trans personen weten heel goed zelf wie ze zijn." Een geslachtswijziging in de geboorteakte zou moeten kunnen op basis van "een eigen verklaring", zonder deskundigenverklaring en zonder leeftijdsgrens. Non-binaire mensen zouden hun registratie moeten kunnen wijzigen "zonder tussenkomst van een rechter of deskundige". Uiteindelijk hoort geslachtsregistratie op identiteitsdocumenten volgens TNN "afgeschaft te worden".
Waarom dat niet klopt
De redenering versmelt twee verschillende begrippen. Sekse is een lichamelijk, tweedelig kenmerk dat bij de geboorte wordt vastgesteld en in talloze regelingen een functie heeft: medische zorg, statistiek, veiligheid, vrouwenquota, sport en bescherming in afgescheiden ruimtes. Genderidentiteit is een innerlijke beleving. Door registratie volledig op een eigen verklaring te baseren, vervangt TNN de objectieve categorie door een subjectieve — en maakt zij de juridische sekse onbruikbaar voor precies de doelen waarvoor die bestaat.
TNN's argument dat "er geen medische test is" die transgender-zijn bewijst, gaat aan de kern voorbij: de geboorteakte registreert geen identiteit maar sekse, en die is wel waarneembaar. Het loslaten van elke toets — geen deskundige, geen leeftijdsgrens, geen rechter — betekent dat ook minderjarigen en mensen in kwetsbare procedures op enkel hun woord de registratie zouden wijzigen, met gevolgen die niet meer te verifiëren zijn.
Het afschaffen van geslachtsregistratie raakt bovendien direct aan opvang, sport en de bescherming van vrouwen in afgescheiden voorzieningen. Wat TNN als mensenrecht presenteert, is een politieke keuze met grote neveneffecten — geen vaststaand juridisch gegeven. Zie ook de transgenderwet.
Bronnen
- Transgender Netwerk Nederland, Onze standpunten (politiek en beleid, geraadpleegd 2026).
- Wetsvoorstel 35825, Wijziging van Boek 1 BW inzake voorwaarden wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte (Tweede Kamer).
- Cass Review (NHS England, 2024) over het ontbreken van een objectieve diagnostische toets.