"Niet alleen vrouwen worden zwanger": hoe inclusieve taal de vrouw uit het zinsbeeld schrijft

In lijn met de bredere genderinclusieve taalbeweging hanteert Atria adviezen voor „genderbewust” en inclusief taalgebruik. Een terugkerend procedé is dat het woord „vrouw” rond reproductie wordt vervangen door omschrijvingen, met als kernidee dat niet alleen vrouwen zwanger kunnen worden — ook sommige transgender mannen en non-binaire personen. „Vrouw” maakt dan plaats voor formuleringen als „mensen die zwanger kunnen worden” of „personen met een baarmoeder”.

Waarom dit emancipatie ondermijnt

Het opmerkelijke is dat hier feitelijk wordt geappelleerd aan precies de biologische realiteit — zwangerschap — die met sekse samenhangt, om vervolgens het woord voor die sekse te schrappen. Het overgrote deel van de mensen dat zwanger wordt, is vrouw; de uitzonderingen zijn personen die biologisch tot de vrouwelijke sekse behoren. De omschrijving maakt de tekst niet nauwkeuriger, maar haalt de zichtbaarheid weg bij de groep wier reproductieve positie eeuwenlang de inzet was van emancipatiestrijd: zeggenschap over het eigen lichaam, anticonceptie, abortus, moederschapsbescherming.

Taal die „vrouw” uit het zinsbeeld haalt rond zwangerschap, geweld of gezondheid maakt het moeilijker om als vrouwen aanspraak te maken op rechten en voorzieningen. Voor een instituut dat opkomt voor vrouwen is dat een vorm van zelfontwapening: het verliest het woord waarmee het zijn doelgroep benoemt.

Bronnen

• Atria, communicatie en adviezen over genderbewust/inclusief taalgebruik (geraadpleegd 2026)
• Atria-standpunt dat niet alleen vrouwen, maar ook sommige transgender mannen en non-binaire personen zwanger kunnen worden