Edward Jansen · Transspijt.nl · 7 maart 2026
Gender als sociaal construct en genderdysforie
Volgens auteur Edward Jansen leunt het Nederlandse beleid op twee tegengestelde aannames: gender is een sociaal construct, en tegelijk moet het lichaam aan een innerlijke gender-essentie worden aangepast. Die twee claims kunnen volgens hem niet allebei waar zijn.
Zweden (Socialstyrelsen, december 2022: behandeling alleen in uitzonderlijke gevallen, bron), Finland (richtlijn 2020: psychosociale zorg eerst en uiterste voorzichtigheid met puberteitsremmers onder de 18, zoals het eindrapport van de Cass Review beschrijft, bron), Noorwegen (Ukom, maart 2023: behandeling als "utprøvende behandling" definiëren, bron) en het Verenigd Koninkrijk (de NHS stopte in maart 2024 met het routinematig voorschrijven van puberteitsremmers aan onder-18-jarigen, bron) hebben hun jeugdbeleid rond medische transitie aangescherpt. Het Britse Cass Review (2024) noemt de zorg voor deze groep "an area of remarkably weak evidence" (bron). Nederland — bakermat van het Dutch Protocol — hield vast aan de eigen werkwijze: de Gezondheidsraad schreef op 30 juni 2026 dat de Nederlandse zorg zorgvuldig is ingericht en zag geen aanleiding die anders in te richten (bron).
De beleidsincoherentie is geen technisch detail. Als de overheid erkent dat gender sociaal is, moet zij ook erkennen dat de oplossing in de sociale sfeer ligt: ruimte voor non-conform gedrag, kritiek op rigide rolpatronen, psychologische begeleiding bij onderliggende problemen zoals autisme, trauma en sociale isolatie. Niet medische behandeling bij een kind.
Het beleid kiest nu voor het tegenovergestelde: het lichaam wordt aangepast aan de norm, in plaats van de norm aan het lichaam. Dat is precies de patriarchale houding waar feministen decennialang tegen hebben gestreden — nu met scalpels.
Het volledige artikel — met bronvermelding (Cass Review 2024, Butler 1990, Stock 2021) en de beleidsanalyse van de Nederlandse heroriëntatie die uitblijft — staat op transspijt.nl.